Het bestuur, adviesraad, consultants en vrijwilligers van FtV hebben met droefenis kennisgenomen van het overlijden op 8 mei 2026 van de voormalige voorzitter van onze FtV Adviesraad, prof. mr. dr. Brigit Toebes. Op 16 mei hebben wij samen met 500 anderen in de Martinikerk te Groningen waardig afscheid van haar genomen.
Brigit Toebes bedacht samen met advocaat Jan Koen Sluijs het “peperdure pillen” project dat de voorloper zou worden van de discussie over excessief geprijsde geneesmiddelen in Nederland. Ze vond dat farmabedrijven verplichtingen hadden om mensenrechten (zoals het recht op leven, en het recht op toegang to een essentieel geneesmiddel) te beschermen, en dat farmabedrijven ook een maatschappelijke zorgplicht hadden.
Toen de Stichting Farma ter Verantwoording in juli 2018 werd opgericht was Brigit Toebes meteen bereid om voorzitter van de Adviesraad te worden. Zij was gedurende 8 jaar een enorme steun voor onze Stichting, en gaf het bestuur gevraagd en ongevraagd advies over beleid en juridische procedures. Ze gaf snel en puntig commentaar op concept wetenschappelijke artikelen en juridische stukken. Ze gaf methodologische ondersteuning bij de opzet van de Fair Pharma Scorecards voor Covid-19 vaccins (2022) en die voor essentiële kanker geneesmiddelen (waarbij farmaceuten langs een mensenrechten meetlat werden gelegd). Ze tipte ons ook over veelbelovende studenten die voor de Stichting kwamen werken.
Hoewel ze al een aantal jaren ziek was, wilde ze gewoon doorgaan met haar werk. In april 2026 publiceerde ze haar laatste boek “Dat maak ik zelf wel uit”, waarin ze schreef over gezondheid, vrijheid en recht. Bij de boekpresentatie op 20 april 2026 kreeg ze tot haar verrassing een hoge koninklijke onderscheiding (officier in de orde van Oranje-Nassau) uitgereikt door de locoburgemeester van Groningen voor haar werk op gebied van gezondheid en recht.
Brigit was hoogleraar gezondheidsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), directeur van de Aletta Jacobs School of Public Health en lid van de Gezondheidsraad. Ze streed behalve voor toegang tot betaalbare geneesmiddelen ook tegen de tabaksindustrie en overmatig alcoholgebruik.
Brigit is begraven in Haren, vlak bij haar huis. We wensen we haar man, kinderen, familie en vrienden alle sterkte toe in het verwerken van dit enorme verlies. Farma ter Verantwoording zet haar werk voort!
Enkele artikelen waar Brigit een rol in speelde:
- Mensenrechten verplichten farmabedrijf transparant te zijn over prijzen, Financieel Dagblad 11 April 2018
- Farmabedrijven moeten naar maatschappelijke zorgplicht handelen, Financieel Dagblad 22 September 2019
- Is een betaalbaar medicijn een mensenrecht?, NRC, 8 July 2025
- Staatscommissie MDMA: xtc moet zo snel mogelijk worden ingezet bij therapie, maar legalisering is geen goed idee, de Volkskrant, 6 Juni 2024
- Beloved, celebrated, missed: tributes following the death of Brigit Toebes, 22 May 2026
- Dat maak ik zelf wel uit – reflecties over gezondheid, vrijheid en recht (Boom Juridisch, 2026, ISBN: 9789047302995)
- LLM track health and technology law (since 2024-2025)
- Journal of Global Health Law (since 2024)
- Intersentia Health and Human Rights (2022, 2nd ed.)
- Elgar Human Rights and Tobacco Control (2020, open access)
- Elgar Research Handbook on Global Health Law (2018)